Mickey Mouseum Masum Değil

mickey

Siyah kepçe kulakları, kır­mızı komik şortu, sarı pabuçları ve sempatik tavır­larıyla çocukluk yıllarımızın eğlenceli karakteridir Mickey Mouse. Maceradan maceraya atılan karakterimizin başına gelmeyen şey kalmaz. Mickey Mouse’un hikayelerinin geçti­ği zaman ya da yer ve bazen de hikayeler, çocukken çok da önemsemediğimiz şeylerdi. Bizim için önemli olan, Mickey Mouse’un birçok şeyi ustalıkla ve zekice ama her zaman eğ­lenceli bir şekilde yapmasıydı.

Renkli çizgi filmlerin, bizim coğrafyamıza girişi televizyo­nun ve renkli yayının yaygın­laşmasından sonralarına denk gelir. Dolasıyla özellikle ABD ya da Avrupa’daki bir çizgi filmi yaklaşık otuz ya da kırk yıl son­ra izlememiz normaldir. (Deği­şen ve hızlanan teknolojiyle ar­tık aynı anda bile herhangi bir filmi izleyebiliyoruz gerçi.)

90′larda ve 2000′li yıllarda, yaşadığımız coğrafyada tele­vizyon kanallarında oynatılan ve izleyicisi çocuklar olan çiz­gi filmler de, batıda 40′lı 50′li yıllarda geçmiş hikayelerden parçalar taşırlar. Bunlar ara­sında Mickey Mouse’nin yeri ayrıdır. Yukarıda da söylendiği gibi eğlenceli bir karakterdir Mickey Mouse. Yaratıcısı Walt Disney’dir.

Walt Disney sadece ABD’deki çizgi film endüstrisi­nin yaratıcısı değildir. Özellikle yarattığı Mickey Mouse karak­terinden elde ettiği gelir onu zengin etmiş ve 2010 yılı ve­rilerine göre 36 milyar dolarlık bir kazançla şirket ABD’nin en fazla kazanan şirketleri arası­na girmiştir.

Walt Disney’in ABD’deki önemi çizgi film üzerinden zen­gin bir burjuva karakter haline gelmesi değildir. Walt Disney, özellikle ABD’de ikinci dünya savaşı yıllarında, Mickey Mo­use ve diğer çizgi film karak­terlerini propaganda amaçlı kullanmıştır.

İkinci dünya savaşında, Mic­key Mouse, Goofy, Köpek Plu­to, Donald Duck gibi çizgi film karakterleri, üzerlerine giydik­leri ABD askeri üniformalarıy­la, tankların, savaş gemilerinin içerisinde düşmana karşı sa­vaşan kahramanlar haline gel­miştir.

Walt Disney sadece kendi “sevimli” kahramanlarını ABD ordusunun hizmetine verme­miştir. Bu karakterlerden hariç, düşmanı anlatan çizgi filmler de yapmıştır. “Ölüm için eğitim” isimli çizgi film de bunlardan bi­ridir. İlginç bir şekilde savaştan yıllar sonra, bizim yerli kanalla­rın “dahi” sahipleri bu çizgi film­leri almakta sakınca görmeyip, komik ve eğlenceli olduğu için yayınlamışlardır.

Disney’in bu propaganda gücü farkedilmiş, savaştaki askerler için filmler yapması istenmiş ve böyle de yapmıştır.

Özellikle ikinci dünya sava­şı sonrasında gelişen çizgi film sektörü, doğru-yanlış, iyi-kötü ayrımını yapacak deneyime sa­hip olmayan çocukları zehirle­meye devam etmiştir. Çizgi film sanayisinde üretilen sadece Mickey Mouse gibi karakterler değil, sonrasında oluşturulacak gençler ve bu değerlerdir aynı zamanda. Çocukluk dönemin­de bu propagandayla şekillenen akılların, neye iyi neye kötü diye­ceği bellidir.

Çocukken izlediklerimizi bir de bu gözden değerlendirmek gerek. Bizim “biz” oluşumuzdaki etkilerini buradan değerlendir­mek önem taşır.

Yazan : Umut T

 

    Benzer yazılar: